Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Anlatı ÇözümlemeleriTDE337124200
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüSeçmeli @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Dersin KoordinatörüEsengül Sağlam Can
Dersi Veren(ler)Esengül Sağlam Can
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu dersin amacı, öğrencilere anlatı türüne özgü çözümleme araçlarını tanımayı ve bunları kullanmayı öğretmek ve Türk dili ve edebiyatı alanında analitik değerlendirme ve yorumlama becerisi kazandırmaktır.
Dersin İçeriğiTürk ve dünya edebiyatından seçilen roman ve öykü gibi kurmaca metinleri okuma, bu metinleri çağdaş anlatı kuramlarının ışığında çözümleme ve yorumlama.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Aktaş, Ş. (1991). Roman sanatı ve roman incelemesine giriş. Akçağ Yayınları.
  • Aytür, Ü. (1977). Henry James ve roman sanatı. DTCF Yayınları.
  • Barthes, R. (1988). Anlatıların yapısal çözümlemesine giriş (M. Rifat & S. Rifat, Çev.). Gerçek Yayınevi.
  • Bayrav, S., & Yerguz, İ. (2002). Okuma, anlama, yorumlama: Bir yaklaşım denemesi. Multilingual Yabancı Dil Yayınları.
  • Booth, W. C. (2012). Kurmacanın retoriği (B. O. Doğan, Çev.). Metis Yayınları.
  • Chatman, S. (2008). Öykü ve söylem (Ö. Yaren, Çev.). De Ki Yayınları.
  • Çetin, N. (2000). Roman çözümleme yöntemi. Öncü Kitap.
  • Forster, E. M. (2001). Roman sanatı (Ü. Aytür, Çev., 3. bs.). Adam Yayınları.
  • García Landa, J. A., & Onega, S. (2002). Anlatıbilime giriş (Y. Salman & D. Hakyemez, Çev.). Adam Yayınları.
  • Genette, G. (1997). Paratexts: Thresholds of interpretation (J. E. Lewin, Trans.). Cambridge University Press.
  • Genette, G. (t.y.). Anlatının söylemi (F. B. Aydar, Çev.). Boğaziçi Üniversitesi Yayınları.
  • Kıran, A. (Eziler), & Kıran, Z. (2011). Yazınsal okuma süreçleri. Seçkin Yayıncılık.
  • Lukács, G. (1986). Çağdaş gerçekçiliğin anlamı. Payel Yayınevi.
  • Lukács, G. (2002). Roman kuramı (C. Soydemir, Çev.). Metis Yayınları.
  • Moran, B. (1999). Edebiyat kuramları ve eleştiri. İletişim Yayınları.
  • Rifat, M. (2012). Roman kurgusu ve yapısal çözümleme: Michel Butor’un Değişim’i. Yapı Kredi Yayınları.
  • Sazyek, H. (2013). Roman terimleri sözlüğü. Hece Yayınları.
  • Stanzel, F. K. (1997). Roman biçimleri (F. Tepebaşılı, Çev.). Çizgi Kitabevi.
  • Stevick, P. (2010). Roman teorisi (S. Kantarcıoğlu, Çev.). Akçağ Yayınları.
  • Tekin, M. (2012). Roman sanatı I: Romanın unsurları. Ötüken Neşriyat.
  • Todorov, T. (1977). Anlatı türünde yapısal analiz (B. Aksoy, Çev.). Birikim, (28–29), 87–92.
  • Wood, J. (2010). Kurmaca nasıl işler? (E. Bodur, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
  • Yücel, T. (2015). Yapısalcılık. Can Yayınları.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, kurmaca metnin özelliklerini öğrenir.
  2. Kurmaca metnin yapısını kavrar.
  3. Kurmaca metni analiz etmeyi öğrenir.
  4. Bir metne sanatsal niteliğini veren özellikleri fark eder.
  5. Metin çözümlemelerinde analiz ve sentez becerilerini uygulamaya dönüştürür.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5
PÇ-1-----
PÇ-2-----
PÇ-3-----
PÇ-455555
PÇ-5-----
PÇ-6----5
PÇ-7-----
PÇ-8-----
PÇ-9-----
PÇ-10-----
PÇ-1155555
PÇ-1255555
PÇ-1355555

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Anlatıya kuramsal yaklaşımlar ve anlatı çözümlemelerinde temel terim ve kavramlarStevick, P. (2010). Roman teorisi (S. Kantarcıoğlu, Çev.). Akçağ Yayınları.
2Konu Anlatımı: 1. Anlatının çevresindeki metinler: Paratext kavramı 2. Bir önsöz metnini çözümleme: “Hasan Mellah Mukaddimesi”1. Genette, G. (1997). Paratexts: Thresholds of interpretation (J. E. Lewin, Çev.). Cambridge University Press. 2. Ahmet Midhat Efendi. (2000). “Mukaddime”. Hasan Mellâh yahut Sır İçinde Esrar. Türk Dil Kurumu.
3Konu Anlatımı: Anlatının beşli şeması 1. Kıran, A. (Eziler), Z. Kıran. 2011. Yazınsal Okuma Süreçleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık. 2. Yücel, T. (2015). Yapısalcılık. Can Yayınları.
4Konu Anlatımı: 1. Greimas’ın eyleyensel örnekçe modeli 2. Bir öykü metnini çözümleme: “Korsika’da Bir Öç Hikayesi”1. Kıran, A. (Eziler), & Kıran, Z. (2011). Yazınsal okuma süreçleri. Seçkin Yayıncılık. 2. Guy de Maupassant. Seçme Hikâyeler I. M.E.B. Yayınları.
5Konu Anlatımı: Anlatının temel unsurlarıForster, E. M. (2001). Roman sanatı (Ü. Aytür, Çev., 3. bs.). Adam Yayınları.
6Konu Anlatımı: 1. Anlatının temel unsurları 2. Bir öykü metnini çözümleme: “Memurun Ölümü”1. Tekin, M. (2012). Roman sanatı I: Romanın unsurları. Ötüken Neşriyat. 2. A. Çehov. Hikâyeler I. M.E.B. Yayınları.
7Konu Anlatımı: 1. Tek Etki Kuramı 2. Bir öykü metnini çözümleme: “Bravo Maestro”Uşaklıgil, H. Z. (2005). Bir Yazın Tarihi. Özgür Yayınları.
8Ara Sınav 1
9Uygulama: Bir roman metnini çözümleme: AcımakGüntekin, Reşat Nuri. 2015. Acımak. İstanbul: İnkılâp Kitabevi.
10Uygulama: Bir öykü metnini çözümleme: “Kağnı”Ali, Sabahattin. 2013. Bütün Öyküleri. Yapı Kredi Yayınları.
11Uygulama: Bir öykü metnini çözümleme: “Semaver”Abasıyanık, Sait Faik. 2025. Bütün Öyküleri. Everest Yayınları.
12Uygulama: Bir öykü metnini çözümleme: “Beyaz Mantolu Adam” / Ara Sınav 2Atay, Oğuz. 2010. Korkuyu Beklerken. İletişim Yayınları.
13Uygulama: Bir roman metnini çözümleme: YalnızızSafa, Peyami. 2016. Yalnızız. İstanbul: Ötüken Yayınları.
14Uygulama: Bir roman metnini çözümleme: HuzurTanpınar, Ahmet Hamdi. 2011. Huzur. İstanbul: Dergâh Yayınları.
15Uygulama: Huzur Moran, Berna. 2009. Türk Romanına Eleştirel Bir Bakış 1. İstanbul: İletişim Yayınları.
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar260
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati142
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması143
Derse Özgü Staj
Ödev25
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)210
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok