Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Isıl İşlemlerMEM394223200
ÖnkoşullarYok
YarıyılBahar
Dersin Diliİngilizce, Türkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Metalürji ve Malzeme Mühendisliği Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimMetalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü
Dersin KoordinatörüAhmet Karaaslan
Dersi Veren(ler)Ahmet Karaaslan, Cem Akça
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıTemel ısıl işlem yöntemlerinin yapılış amacı, uygulama şekli ve etki mekanizmalarını öğreterek mühendislik uygulamaları içindeki kullanımını sağlayacak alt yapının oluşturulması, güncel ve geleceğe dönük malzemelerin ısıl işlemlerinin geliştirilmesi
Dersin İçeriğiIsıl işlemlerin sınıflandırılması- Teknikte kullanılan ısıl işlem yöntemlerinin tanımı yapılış amacı ve uygulama prosedürleri- Gerilme giderme;Difüzyon tavı;Yumuşak tavlama; Normalleştirme Tavı- Perlitleştirme tavlaması Rekristalizasyon; Kaba tane tavlaması- Zaman Sıcaklık Dönüşüm Diyagramları (İzotermik ve Sürekli) -Demir esaslı alaşımlarda Martenzitik ve Bainitik Dönüşüm- Menevişleme, Islah- Sertleşebilirlik kavramının tanımı, teknolojik önemi ve alaşım elementlerinin etkileri - Çeliğin Yüzey işlemleri:Alev ve indüksiyonla yüzey sertleştirme: Sementasyon, Nitrasyon, Karbonitrasyon,Borlama- Çökelme Sertleştirmesi mekanizması- Al alaşımlarında çökelme sertleşmesinin teknolojik önemi- Takım çelikleri türleri ve takım çeliklerinden beklentiler-Takım çeliklerinin ısıl işlemi-Dökme demirlere uygulanan ısıl işlemler-Demir dışı metallere uygulanan ısıl işlemler
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Waermebehandlun, Prof..Dr. Hans J. Eckstein
  • Isıl İşlemler, Prof.. M.Ali Topbaş
  • Metals Handbook Cilt 4 Isıl İşlemler
  • A. KARAASLAN Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Malzemede ısıl işlemle meydana gelen özelliklerin değişme gerekçelerini bilir.
  2. Geleneksel ısıl işlem tekniklerinin nasıl uygulandığını bilir.
  3. Metalürji ve Malzeme Mühendislerinin iş hayatında ihtiyaç duyacağı temel mesleki terminoloji ve bilgiye sahip olur.
  4. Amaca ve parçaya göre gerekli Isıl işlem prosesini tasarlayıp uygular.
  5. Kullanım yerine göre uygun malzemeyi seçer, seçtiği malzemeye uygun ısıl işlemi uygular, uyguladığı ısıl işlemin performansını ölçer.

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Isıl işlemin Tanımı, dersin işleniş planı, ısıl işlemlerin teknolojik önemi ve endüstrideki yeri. Isıl işlemler ile ilgili terminolojinin tarifi, Demir Karbon sisteminin hatırlatılmasıA. KARAASLAN Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları
2Katı hal faz dönüşüm mekanizmaları: difüzyonlu ve difüzyonsuz dönüşümler. Alaşım elementleri ve soğuma koşullarının faz diyagramlarına etkisiA. KARAASLAN Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları
3Isıl işlemlerin sınıflandırılması, Teknikte kullanılan ısıl işlem yöntemlerinin tanımı yapılış amacı ve uygulama prosedürleri: Gerilme giderme, difüzyon tavı, yumuşak tavlama, normalleştirme tavıIsıl İşlemler, Prof. M.Ali Topbaş
4Perlitleştime tavlaması, rekristalizasyon, kaba tane tavlaması Metals Handbook Cilt 4 Isıl İşlemler
5Zaman Sıcaklık Dönüşüm Diyagramları (İzotermik ve Sürekli) Metals Handbook Cilt 4 Isıl İşlemler
6Demir alaşımlarına su verme, martenzitik bainitik dönüşüm, sertleşebilirlik kavramının tanımı, teknolojik önemi ve alaşım elementlerinin etkileri, menevişleme, ıslah Waermebehandlun, Prof..Dr. Hans J. Eckstein
7Çeliğin yüzey işlemleri, Alev ve indüksiyonla yüzey sertleştirme, sementasyon, nitrasyon, karbonitrasyon, borlamaİlgili Kaynaklar
8Ara Sınav 1
9Isıl İşlem Fırınlarıİlgili Kaynaklar
10Al alaşımlarında çökelme sertleşmesinin teknolojik önemiA. KARAASLAN Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları
11Takım çelikleri türleri ve takım çeliklerinden beklentiler, takım çeliklerinin ısıl işlemi, özel karbürler ve karakteristik özellikleri, yüksek hız çeliklerinin ısıl işlemiİlgili Kaynaklar
12Isıl işlemde kullanılan ısıtma ve soğutma ortamları, Çeliklerin ısıl işlem teknolojileriIsıl İşlemler, Prof. M.Ali Topbaş
13Dökme demirlere ve demir dışı metallere uygulanan ısıl işlemlerIsıl İşlemler, Prof. M.Ali Topbaş
14Isıl işlemlerde karşılaşılan hatalar ve alınacak önlemlerİlgili Kaynaklar
15Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev115
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar145
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati132
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması141
Derse Özgü Staj
Ödev110
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarÖğrenciler, ders dışı faaliyet olarak Türkiye'deki ısıl işlem sanayisini araştırır, istatistiksel ve teknolojik bilgiler edinir ve bu bilgileri yorumlayarak raporlar.