| Ders Adı | Kodu | Yerel Kredi | AKTS | Ders (saat/hafta) | Uygulama (saat/hafta) | Laboratuar (saat/hafta) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Harezm-Kıpçak Türkçesi | TDE3212 | 2 | 3 | 2 | 0 | 0 |
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Yarıyıl | Bahar |
|---|
| Dersin Dili | Türkçe |
|---|---|
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı |
| Ders Kategorisi | Uzmanlık/Alan Dersleri |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz yüze |
| Dersi Sunan Akademik Birim | Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü |
|---|---|
| Dersin Koordinatörü | Fikret Yıldırım |
| Dersi Veren(ler) | Fikret Yıldırım |
| Asistan(lar)ı | Zeynep Pınar Can |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilerin Harezm-Kıpçak Türkçesiyle yazılmış eserleri tanımalarını sağlayarak dönemin dil özellikleri hakkında öğrencileri bilgilendirmektir. Ayrıca Harezm Türkçesi ile Kıpçak Türkçesinin konuşulduğu coğrafya hakkında öğrencileri bilgilendirmek de bu dersin amaçlarındandır. Harezm Türkçesinin oluşumuna etki eden ana etkenler hakkında öğrencilerin bilgilendirilmesi hedeflenmektedir. |
|---|---|
| Dersin İçeriği | Harezm-Kıpçak Türkçesinin dil özellikleri; Harezm ve Kıpçak Türkçesiyle yazılmış eserler; Kıpçak Türkçesinin gelişim gösterdiği coğrafi alanlar |
| Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar |
|
| Opsiyonel Program Bileşenleri | "." |
Ders Öğrenim Çıktıları
- Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler; Harezm-Kıpçak Türkçesiyle yazılmış eserleri, bu eserler üzerinde yapılmış çalışmaları tanılayabileceklerdir.
- Harezm-Kıpçak Türkçesi döneminin dil özellikleri hakkında yorum yapabileceklerdir.
- Harezm Türkçesinin oluşumuna etki eden ana etkenler hakkında analiz yapabileceklerdir.
- Harezm Türkçesi ile Kıpçak Türkçesinin konuşulduğu coğrafya hakkında karşılaştırma yapabileceklerdir.
- Harezm Türkçesi ile Kıpçak Türkçesinin söz varlığı hakkında yorum yapabileceklerdir.
Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi
| DÖÇ-1 | DÖÇ-2 | DÖÇ-3 | DÖÇ-4 | DÖÇ-5 | |
| PÇ-1 | - | 5 | - | - | - |
| PÇ-2 | - | - | - | - | 5 |
| PÇ-3 | - | - | - | - | - |
| PÇ-4 | - | - | 5 | 5 | - |
| PÇ-5 | - | - | - | - | - |
| PÇ-6 | - | - | - | - | - |
| PÇ-7 | - | - | - | - | - |
| PÇ-8 | - | - | - | - | - |
| PÇ-9 | - | - | - | - | - |
| PÇ-10 | - | - | - | - | - |
| PÇ-11 | - | - | - | - | - |
| PÇ-12 | 5 | - | - | - | - |
| PÇ-13 | - | - | - | - | - |
Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları
| Hafta | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Konu Anlatımı: Harezm-Kıpçak Türkçesinin gelişim gösterdiği coğrafya ve kültürel çevre Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Harezm-Kıpçak Türkçesinin Türk dili tarihi içindeki yeri ve önemi hakkında tartışma yapılacaktır | Türk dili tarihi içinde Harezm-Kıpçak Türkçesi hakkında kaynak: [2], 107-111, 213-219. |
| 2 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesinin sessel (fonetik) özellikleri Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Diğer tarihi dönem diğer Türk dillerine nazaran Harezm Türkçesinde görülen sessel özellikler hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesinin sessel (fonetik) özellikleri hakkında kaynak: [2], 130-137. |
| 3 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesinin biçimsel (morfolojik) özellikleri Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Diğer tarihi dönem diğer Türk dillerine nazaran Harezm Türkçesinde görülen biçimsel özellikler hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesinin biçimsel (morfolojik) özellikleri hakkında kaynak: [2], 137-145. |
| 4 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesine ait eserler ve üzerinde yapılan çalışmalar Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Orta Asya Türk dili kültür çevresinin Harezm Türkçesi ile oluşturulan eserlere etkisi üzerinde tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesine ait eserler ve üzerinde yapılan çalışmalar hakkında kaynak: [2], 111-129. |
| 5 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Nehcü'l-feradis Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Tarihi dönem Türk dilleri ile oluşturulmuş eserler arasında Nehcü'l-feradis’in yeri ve önemi hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Nehcü'l-feradis hakkında kaynak: [6], 27-29. |
| 6 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Nehcü'l-feradis Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Kırk Hadis çevirileri arasında Nehcü'l-feradis’in yeri ve önemi hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Nehcü'l-feradis hakkında kaynak: [6], 27-29. |
| 7 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Nehcü'l-feradis Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Nehcü'l-feradis’te geçen peygamber mucizelerinin kültürel bağlamı hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Nehcü'l-feradis hakkında kaynak: [6], 27-29. |
| 8 | Ara Sınav 1 | |
| 9 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Kısasü’l-Enbiya Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Tarihi dönem Türk dilleri ile oluşturulmuş eserler arasında Kısasü’l-Enbiya’nın yeri ve önemi hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Kısasü’l-Enbiya hakkında kaynak: [9], 372-374. |
| 10 | Konu Anlatımı: Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Kısasü’l-Enbiya Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Kısasü’l-Enbiya’nın müellifi Rabguzi’nin tarihi kişiliği ve Türk diline katkısı hakkında tartışma yapılacaktır | Harezm Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Kısasü’l-Enbiya hakkında kaynak: [9], 372-374. |
| 11 | Konu Anlatımı: Kıpcak Türkçesinin sessel ve biçimsel özellikleri Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Diğer tarihi dönem diğer Türk dillerine nazaran Kıpçak Türkçesinde görülen sessel özellikler hakkında tartışma yapılacaktır | Kıpcak Türkçesinin sessel ve biçimsel özellikleri hakkında kaynak: [2], 249-278. |
| 12 | Konu Anlatımı: Kıpçak Türkçesine ait eserler ve üzerinde yapılan çalışmalar Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Suriye ve Mısır’daki siyasi ve kültürel alt yapının Kıpçak Türkçesinin oluşumuna etkileri hakkında tartışma yapılacaktır | Kıpçak Türkçesine ait eserler ve üzerinde yapılan çalışmalar hakkında kaynak: [2], 223-248. |
| 13 | Konu Anlatımı: Kıpçak Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Gülistan Tercümesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Tarihi dönem Türk dilleri ile oluşturulmuş eserler arasında Gülistan Tercümesi’nin yeri ve önemi hakkında tartışma yapılacaktır | Kıpçak Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Gülistan Tercümesi hakkında kaynak: [10], (Tıpkıbasım bölümü) 45-47. |
| 14 | Konu Anlatımı: Kıpçak Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Gülistan Tercümesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Seyf-i Sarayi’nin kaleminden çıkan Gülistan Tercümesi’nin diğer Gülistan tercümeleri içerisindeki yeri ve önemi hakkında tartışma yapılacaktır | Kıpçak Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Gülistan Tercümesi hakkında kaynak: [10], (Tıpkıbasım bölümü) 45-47. |
| 15 | Konu Anlatımı: Kıpçak Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Gülistan Tercümesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Seyf-i Sarayi’nin Gülistan Tercümesi’nde uyguladığı çeviri usulü hakkında tartışma yapılacaktır | Kıpçak Türkçesi dönemi için örnek metin incelemesi: Gülistan Tercümesi hakkında kaynak: [10], (Tıpkıbasım bölümü) 45-47. |
| 16 | Final |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Devam/Katılım | ||
| Laboratuar | ||
| Uygulama | ||
| Arazi Çalışması | ||
| Derse Özgü Staj | ||
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | ||
| Ödev | 1 | 10 |
| Sunum/Jüri | ||
| Projeler | ||
| Seminer/Workshop | ||
| Ara Sınavlar | 1 | 50 |
| Final | 1 | 40 |
| Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı | ||
| Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı | ||
| TOPLAM | 100 | |
AKTS İşyükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İşyükü |
|---|---|---|---|
| Ders Saati | 14 | 2 | |
| Laboratuar | |||
| Uygulama | |||
| Arazi Çalışması | |||
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 14 | 3 | |
| Derse Özgü Staj | |||
| Ödev | 1 | 5 | |
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | |||
| Projeler | |||
| Sunum / Seminer | |||
| Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | 1 | 10 | |
| Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | 1 | 10 | |
| Toplam İşyükü : | |||
| Toplam İşyükü / 30(s) : | |||
| AKTS Kredisi : | |||
| Diğer Notlar | Yok |
|---|
