Anasayfa » Akademik Birimler » Fen-Edebiyat Fakültesi » Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü » Dersler » Türkiye Türkçesi Ses Bilgisi
Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Türkiye Türkçesi Ses BilgisiTDE121124200
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Dersin KoordinatörüAziz Merhan
Dersi Veren(ler)Aziz Merhan, Sevim Yılmaz Önder
Asistan(lar)ıGamzegül Çıtak
Dersin AmacıBu dersin amacı, öğrencilere Türkçenin ses yapısı hakkında temel ve kapsamlı bilgiler vermek; Türkçe sözcüklerin doğru telaffuz ve yazım kurallarını öğretmek; ayrıca sözcüklerdeki vurgu özelliklerini kavratmak ve böylece öğrencilerin dili daha doğru ve etkili kullanmalarını sağlamaktır.
Dersin İçeriğiTürkçenin ses yapısının ve Türkçedeki ses olaylarının incelenmesi; Türkçenin söyleyiş ve yazım kurallarının değerlendirilmesi
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Ders Kitabı: [1] Doğan Aksan, Neşe Atabay, Sevgi Özel, Ayfer Çam, Neval Pirali, Türkiye Türkçesi Gelişmeli Sesbilimi, TDK Yayınları, Ankara 1979.
  • Doğan Aksan, Her Yönüyle Dil (Ana Çizgileriyle Dilbilim), 3 Cilt, TDK Yayınları, Ankara 1979-1982.
  • A[gop] Dilâçar, “Gramer: Tanımı, Adı, Kapsamı, Türleri, Yöntemi, Eğitimdeki Yeri ve Tarihçesi”, Türk Dili Araştırmaları Yıllığı – Belleten, Cilt 19, Ankara 1971; s. 83-145.
  • Zeynep Korkmaz, “Türkiye Türkçesi Ses Bilgisi Üzerine Notlar - 2”, Türk Dili Dil ve Edebiyat Dergisi, Cilt 120, Sayı 830, Ankara, Şubat 2021; s. 4-16
  • İclal Ergenç, Türkiye Türkçesinin Görevsel Sesbilimi, Ankara 1989.
  • Nevin Selen, Söyleyiş Sesbilimi Akustik Sesbilim ve Türkiye Türkçesi, Ankara 1979.
  • Necip Üçok, Genel Fonetik, Ankara 1951
  • Ömer Demircan, Türkiye Türkçesinin Ses Düzeni, Türkiye Türkçesinde Sesler, Ankara 1979.
Opsiyonel Program Bileşenleri.

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, Türkiye Türkçesinin ses özelliklerini öğrenebileceklerdir.
  2. Söyleyiş (fonetik) ve yazım kurallarını kavrayabileceklerdir.
  3. Türkçe sözcüklerde vurgu konusuna hâkim olabileceklerdir.
  4. Türkçedeki temel ses olaylarını tanıyabileceklerdir.
  5. Türkçe dilbilgisi kitaplarını ses bilgisi açısından değerlendirebileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5
PÇ-15-5--
PÇ-2-5-5-
PÇ-3-----
PÇ-4-----
PÇ-5----4
PÇ-6-----
PÇ-7-----
PÇ-8-----
PÇ-9-----
PÇ-10-----
PÇ-11-----
PÇ-12-----
PÇ-13-----

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Dersin içeriğinin ve kaynakların tanıtılmasıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
2Dilin ve dilbilgisinin tanımı; Ses nedir? Ses bilimi nedir ve neyi inceler?Konuyla ilgili kaynakların incelenmesi
3Türkçenin dünya dilleri arasındaki yeri, Türkçedeki ünlülerin tanımı, ünlü uyumlarıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
4Türkçedeki ünsüzlerin tanımıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
5Türkçedeki ünsüzlerin tanımı, ünsüz olaylarıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
6Türkçede vurgu, sözcük vurgusuyla ilgili uygulamalarKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
7Türkçedeki ses olaylarıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
8Ara Sınav 1
9Türkcedeki ses olaylarıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
10Türkçedeki ses olaylarıKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
11Türkçedeki yapısal ses değişimleriKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
12Türkçedeki yapısal ses değişimleriKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
13Ara SınavSınav haftasına kadar işlenen konuların tümünün tekrar edilmesi
14Türkçe sözcüklerin yazım özellikleri ve yazım kılavuzların incelenmesiKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
15Türkçedeki yabancı sözcüklerin söyleyiş ve yazımıyla ilgili sorunlarKonuyla ilgili kaynakların incelenmesi
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar260
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati142
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması143
Derse Özgü Staj
Ödev
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)210
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)130
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok