| Ders Adı | Kodu | Yerel Kredi | AKTS | Ders (saat/hafta) | Uygulama (saat/hafta) | Laboratuar (saat/hafta) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Faz Diyagramları | MEM2762 | 3 | 4 | 3 | 0 | 0 |
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Yarıyıl | Bahar |
|---|
| Dersin Dili | İngilizce, Türkçe |
|---|---|
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu @ Metalürji ve Malzeme Mühendisliği Lisans Programı (%30 İngilizce) |
| Ders Kategorisi | Temel Meslek Dersleri |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz yüze |
| Dersi Sunan Akademik Birim | Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü |
|---|---|
| Dersin Koordinatörü | Ali Erçin Ersundu |
| Dersi Veren(ler) | Rıdvan Gecü, Alptekin KISASÖZ |
| Asistan(lar)ı |
| Dersin Amacı | Metalsel malzemelerin dökümü ve alaşımlandırılmasında, ısıl işleminde, sıcak şekillendirilmesinde ve kaynak işlemlerinde, seramik malzemelerin sentezlenmesi ve kullanım koşullarının belirlenmesinde ortam şartları ve sıcaklık-bileşim ilişkisine bağlı olarak oluşan fazların tayini ve anlamını öğretmek. Elde edilen teorik bilgiyi kullanarak malzemelerin üretimi, seçimi ve tasarımı konusunda beceri kazandırmak. |
|---|---|
| Dersin İçeriği | Faz Diyagramlarına Giriş, Tanımlar ve Temel Kavramlar: Sistem, Bileşenler, Fazlar, Polimorfizm, Gibbs Fazlar Kuralı / Faz Dengeleri, Bir Bileşenli Sistemler / Çözünürlük, Hume-Rotary Kuralı, Çözünürlük Sınırları, Fazlar ve Oluşumları, Katı Çözeltiler - İkili Faz Diyagramlarına Giriş / Birbiri içerisinde tam çözünen ikili sistemler, İkili faz diyagramlarının yorumlanması, Mevcut fazların belirlenmesi, Kaldıraç kuralı, Soğutma eğrileri / İkili Ötektik Sistemler, Ötektik Sistemlerde Mikroyapı Gelişimi / Peritektik Reaksiyon ve Peritektik Sistemler / Peritekik Sistemlerde Uyumlu ve Uyumsuz Katılaşma / İntermetalik Bileşimler ve Faz Diyagramları / Ötektoid, Peritektoid ve Monotektik Sistemler ve Faz Diyagramları / Demir-Demir karbür Faz Diyagramı, Demir Karbon Alaşımınlarında Mikroyapı Gelişimi, Farklı Elementlerin Demir Karbon Alaşımlarına Etkisi / Üç Bileşenli Sistemler ve Üçlü Faz Diyagramları |
| Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar |
|
| Opsiyonel Program Bileşenleri | Yok |
Ders Öğrenim Çıktıları
- Faz diyagramları ile ilgili temel kavramları kavrar ve uygular.
- Fe-C denge diyagramını kavrar ve uygular.
- Isıl İşlemler, Döküm Teknolojisi, Seramikler ve Katılaşma gibi uzmanlık alanlarında faz diyagramlarını kullanır.
- Temel faz diyagramı bilgilerini kullanarak malzemelerin üretimi, seçimi ve tasarımı konularında karşılaşılacak sorunları çözme kabiliyeti kazanır.
- Faz diyagramlarını endüstri problemlerine uygular.
Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi
| DÖÇ-1 | DÖÇ-2 | DÖÇ-3 | DÖÇ-4 | DÖÇ-5 | |
| PÇ-1 | - | - | - | - | - |
| PÇ-2 | 5 | 5 | 5 | 5 | 5 |
| PÇ-3 | - | - | - | - | - |
| PÇ-4 | - | - | - | - | - |
| PÇ-5 | - | - | - | - | - |
| PÇ-6 | - | - | - | - | - |
| PÇ-7 | - | - | - | - | - |
| PÇ-8 | - | - | - | - | - |
| PÇ-9 | - | - | - | - | - |
| PÇ-10 | - | - | - | - | - |
| PÇ-11 | - | - | - | - | - |
| PÇ-12 | - | - | - | - | - |
| PÇ-13 | - | - | - | - | - |
| PÇ-14 | - | - | - | - | - |
| PÇ-15 | - | - | - | - | - |
| PÇ-16 | - | - | - | - | - |
| PÇ-17 | - | - | - | - | - |
| PÇ-18 | - | - | - | - | - |
| PÇ-19 | - | - | - | - | - |
| PÇ-20 | - | - | - | - | - |
| PÇ-21 | - | - | - | - | - |
| PÇ-22 | - | - | - | - | - |
| PÇ-23 | - | - | - | - | - |
| PÇ-24 | - | - | - | - | - |
| PÇ-25 | - | - | - | - | - |
| PÇ-26 | - | - | - | - | - |
| PÇ-27 | - | - | - | - | - |
| PÇ-28 | - | - | - | - | - |
| PÇ-29 | - | - | - | - | - |
| PÇ-30 | - | - | - | - | - |
Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları
| Hafta | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Faz Diyagramlarına Giriş, Tanımlar ve Temel Kavramlar: Sistem, Bileşenler ve Faz Kavramlarının Tanımı ve Anlamı, Polimorfizm, Gibbs Fazlar Kuralı | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Hummel, F.A.; Introduction to Phase Equilibria in Ceramic Systems (Bölüm 1) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 3) |
| 2 | Çözünürlük, Hume Rotary Kuralı,Çözünürlük Sınırları-Fazlar ve Oluşumları, Katı Çözeltiler, Düzen Fazları, İntermetalik Fazlar | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) |
| 3 | Faz Dengeleri, Tekli ve İkili Sistemler | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Hummel, F.A.; Introduction to Phase Equilibria in Ceramic Systems (Bölüm 2) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 5 ve 6) |
| 4 | Birbiri içerisinde tam çözünen ikili sistemler, İkili faz diyagramlarının yorumlanması, Mevcut fazların belirlenmesi, Faz bileşimlerinin ve oranlarının Bulunması, Kaldıraç kuralı, Soğutma eğrileri | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 6) |
| 5 | İkili Ötektik Sistemler, Ötektik Sistemlerde Mikroyapı Gelişimi | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Hummel, F.A.; Introduction to Phase Equilibria in Ceramic Systems (Bölüm 3) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 6) |
| 6 | Peritektik Reaksiyon ve Peritektik Sistemler | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 6) |
| 7 | Peritekik Sistemlerde Uyumlu ve Uyumsuz Katılaşma | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 6) |
| 8 | Ara Sınav 1 | |
| 9 | İntermetalik Bileşimler ve Faz Diyagramları- | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 6) |
| 10 | Ötektoid, Peritektoid ve Monotektik Sistemler ve Faz Diyagramları | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) |
| 11 | Ötektoid, Peritektoid ve Monotektik Sistemler ve Faz Diyagramları | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) |
| 12 | Demir-Demir karbür Faz Diyagramı | Callister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 7) |
| 13 | Demir-Demir karbür Faz Diyagramı, Demir Karbon Alaşımınlarında Mikroyapı Gelişimi, Farklı Elementlerin Demir Karbon Alaşımlarına Etkisi | allister, W.D.; Materials Science and Engineering An Introduction (Bölüm 9) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 7) |
| 14 | Üç Bileşenli Sistemler ve Üçlü Faz Diyagramları | Hummel, F.A.; Introduction to Phase Equilibria in Ceramic Systems (Bölüm 5) Karaaslan, A.; Mühendislik Alaşımları için Faz Diyagramları (Bölüm 9) |
| 15 | Metal Dışı Metallerin Faz Diyagramlarında Örneklendirmeler. | İlgili Kaynaklar |
| 16 | Final |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Devam/Katılım | ||
| Laboratuar | ||
| Uygulama | ||
| Arazi Çalışması | ||
| Derse Özgü Staj | ||
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | ||
| Ödev | 1 | 15 |
| Sunum/Jüri | ||
| Projeler | ||
| Seminer/Workshop | ||
| Ara Sınavlar | 2 | 45 |
| Final | 1 | 40 |
| Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı | ||
| Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı | ||
| TOPLAM | 100 | |
AKTS İşyükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İşyükü |
|---|---|---|---|
| Ders Saati | 13 | 3 | |
| Laboratuar | |||
| Uygulama | |||
| Arazi Çalışması | |||
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 12 | 3 | |
| Derse Özgü Staj | |||
| Ödev | 1 | 10 | |
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | |||
| Projeler | |||
| Sunum / Seminer | |||
| Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | 1 | 30 | |
| Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | 1 | 30 | |
| Toplam İşyükü : | |||
| Toplam İşyükü / 30(s) : | |||
| AKTS Kredisi : | |||
| Diğer Notlar | Yok |
|---|