| Ders Adı | Kodu | Yerel Kredi | AKTS | Ders (saat/hafta) | Uygulama (saat/hafta) | Laboratuar (saat/hafta) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Topolojiye Giriş | MAT3171 | 4 | 6 | 4 | 0 | 0 |
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Yarıyıl | Güz |
|---|
| Dersin Dili | İngilizce, Türkçe |
|---|---|
| Dersin Seviyesi | Lisans |
| Dersin Türü | Zorunlu @ Matematik Lisans Programı |
| Ders Kategorisi | Temel Meslek Dersleri |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz yüze |
| Dersi Sunan Akademik Birim | Matematik Bölümü |
|---|---|
| Dersin Koordinatörü | Eyüp Kızıl |
| Dersi Veren(ler) | Eyüp Kızıl, Okan DUMAN |
| Asistan(lar)ı |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, öğrencilerin teorik matematik kültürünü geliştirmelerini, analiz ve diferansiyel geometri gibi derslerde karşılaşılan temel kavramların daha genel bir çerçevede anlaşılmasını sağlamaktır. Bu kapsamda, topolojik uzaylar, taban ve alt uzay yapıları, kapalı kümeler ve limit noktaları gibi temel kavramlardan başlanarak; Hausdorff uzayı, sürekli fonksiyonlar, homeomorfizma ve çarpım topolojisi gibi yapılar incelenmektedir. Ayrıca bağlantılılık, bileşenler, yol bağlantılılık, yol bileşenleri, kompaktlık gibi özellikler ele alınarak, bu kavramların analizin temel taşlarıyla ilişkisi ortaya konulmaktadır. Düzenli ve normal uzaylar gibi ayırma aksiyomlarının da tartışıldığı dersin genel hedefi, öğrencilerin soyut düşünme becerisini artırarak matematiğin farklı alanlarında karşılaşılan yapıları topolojik bakış açısıyla kavramalarını mümkün kılmaktır. |
|---|---|
| Dersin İçeriği | Topolojik uzaylar; taban; alt uzay; kapalı kümeler; limit noktaları; Haussdorf uzayı; sürekli fonksiyonlar; homeomorfizma; çarpım topolojisi; bağlantılı uzaylar; bileşenler; yol bağlantılılık; yol bileşenler; kompaktlık; düzenli ve normal uzaylar. |
| Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar |
|
| Opsiyonel Program Bileşenleri | Yok |
Ders Öğrenim Çıktıları
- Topolojik uzay, taban, alt uzay, kapalı kümeler ve limit noktaları gibi temel kavramları tanımlayarak bu kavramların özelliklerini sınıflandırabileceklerdir.
- Hausdorff uzayı ve ayrılma aksiyomlarını tanıyıp, bunların farklı topolojik yapılardaki rolünü açıklayabileceklerdir.
- Çarpım topolojisi inşa ederek farklı topolojik uzayların birleşiminden doğan yapıları analiz edebileceklerdir.
- Bağlantılı uzay, bileşenler, yol-bağlantılılık ve yol bileşenlerini ayırt ederek bu kavramların örneklerdeki uygulamalarını tartışabileceklerdir.
- Kompaktlık kavramını ve bunun analizdeki temel rolünü açıklayarak çeşitli uzaylarda kompaktlık örneklerini inceleyebileceklerdir.
- Regüler(düzenli) ve normal uzay kavramlarını tanıyıp, bu uzaylarda ayrılma ve kapalı küme özelliklerini değerlendirebileceklerdir.
- Topolojideki soyut kavramların matematiğin diğer alanları (analiz, cebir, geometri) ile olan ilişkilerini kurabileceklerdir.
- Soyut düşünme becerilerini geliştirerek topolojik kavramları problem çözümüne uygulayabileceklerdir.
- Soyut düşünme becerilerini geliştirerek topolojik kavramları problem çözümüne uygulayabileceklerdir.
Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi
| DÖÇ-1 | DÖÇ-2 | DÖÇ-3 | DÖÇ-4 | DÖÇ-5 | DÖÇ-6 | DÖÇ-7 | DÖÇ-8 | DÖÇ-9 |
Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları
| Hafta | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Topolojik uzaylar | Küme ve fonksiyonlar teorisi üzerine genel bilgilerin hatırlanması. Kümelerden oluşan bir koleksiyonun ne zaman topoloji olacağına dair genel bilgilerin verilmesi. Kaynak: Ders Kitabı, 1-15; 21-50,75-78. |
| 2 | Taban, alt taban | Gerçel sayılar üzerindeki aralıkların özelliklerini hatırlanma. Topolojik uzaylar için taban ve alt taban kavramlarına ilişkin konuların içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 50-60, 78-83. |
| 3 | Alt uzaylar | 1. Küme işlemleri, kısıtlanmış fonksiyon kavramı ve reel sayılar üzerindeki aralık örneklerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Ders Kitabı, 63-65. 2. Bir topolojik uzayın alt uzayı kavramına ilişkin konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 88-90 |
| 4 | Kapalı kümeler, limit noktaları | 1. Açık kümelerin tanımının, kümelerde kapanış işlemlerinin ve reel sayılar üzerindeki yakınsaklık–limit kavramlarının ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 39-46. 2. Kapalı küme, limit noktası kavramlarına ilişkin ön bilgilerin konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 92-97. |
| 5 | Hausdorff uzaylar | 1. Ayrık noktalar, reel sayılar uzayında uzaklık kavramı ve farklı noktaları ayıran açık kümelerin buradaki örneklerinin ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 49-55. 2. Hausdorff uzayların önemine ilişkin ön bilgilerin konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 98-100. |
| 6 | Sürekli fonksiyonlar, homeomorfizma | 1. Fonksiyonların süreklilik tanımının açık halini ve ters fonksiyon kavramını hatırlayarak, reel sayılar üzerindeki örneklerle ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 75-77. 2. Sürekli fonksiyonlar ve homeomorfizma tanım ve özelliklerini içeren kısımların ön bilgilerini ve konularını içeren bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 102-109. |
| 7 | Çarpım topolojisi | 1. Küme çarpımı, açık ve kapalı küme kavramlarını hatırlayarak, basit R^n üzerindeki örnekler üzerinde bu kavramlarla ilgili ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 99-103. 2. İki ve daha fazla sayıda topolojik uzayın çarpım uzayının kurulmasına ilişkin ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 86-88; 112-117. |
| 8 | Ara Sınav 1 | |
| 9 | Metrik topoloji | 1. Reel doğru üzerindeki mutlak değer fonksiyonunun bir metrik olduğunu ve burada uzaklık kavramını gözden geçirerek, açık ve kapalı kümeler ile yakınsaklık örnekleriyle ön bilgilerin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 29-53. 2. Metrik kavramına ilişkin ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 119-125;129-132. |
| 10 | Bağlantılı uzaylar | 1. Küme ve fonksiyon bilgilerini tazeleyerek, R (veya R^n) üzerindeki aralıkların bağlantılılık özelliklerini ve birleştirilebilir kümelerle ilgili kısımların ön bilgilerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 143-144. 2. Bir uzayın ayrımına ve akabinde bağlantılılık kavramına ilişkin ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 147-155. |
| 11 | Bileşenler ve yol-bağlantılılık | 1. Bağlantılılık kavramını gözden geçirerek, R ve R^2 üzerindeki örneklerle bileşen ve yol bağlantılılık ilişkilerinin ön bilgilerinin hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Ders Kitabı, 119-155. 2. Denklik bağıntısı üzerinde bileşen kavramına ilişkin ön bilgi verilmesi ve uzayın hangi şartlar altında bağlantılı olduğu kavramına ilişkin ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 155-162. |
| 12 | Ara sınav 2 | |
| 13 | Kompakt uzaylar | 1. Limit noktaları ve yakınsak diziler kavramlarını tekrar ederek kompatlığın dizisel anlamda, reel doğruda ne olduğunun hatırlanması ve etkinleştirilmesi. Kaynak: Kitap [1], 161-166. 2. Kompakt uzayların çarpımları, kapalı alt kümeleri, sürekli fonksiyon altında korunuyor olmaları gibi kavramlara ilişkin ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 166-170; 172-174. |
| 14 | Düzenli ve normal uzaylar | 1. Kapalı kümeler ve ayırma aksiyomlarını hatırlayarak, Öklid ve basit topolojik uzay örneklerinde noktalar ile kapalı kümelerin ayrılmasını gözden geçirmesi. Kaynak: Kitap [1], 231-234. 2. Ayırma aksiyomlarından olan Hausdorfluk bahsinin hatırlanması ve düzenli uzay ile arasındaki kavramlara ilişkin ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 195-199. 3. Bir ayırma aksiyomu olarak normal uzay kavramının verilmesi ve düzenli uzay ile mukayesesinin yapılarak ilgili bölümlerin okunması. Kaynak: Ders Kitabı, 200-203. |
| 15 | Final | İşlenen konuların tümünün tekrar edilmesi |
| 16 | Final |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Devam/Katılım | 14 | 0 |
| Laboratuar | ||
| Uygulama | ||
| Arazi Çalışması | ||
| Derse Özgü Staj | ||
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | 0 | 0 |
| Ödev | ||
| Sunum/Jüri | ||
| Projeler | ||
| Seminer/Workshop | ||
| Ara Sınavlar | 2 | 60 |
| Final | 1 | 40 |
| Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı | ||
| Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı | ||
| TOPLAM | 100 | |
AKTS İşyükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İşyükü |
|---|---|---|---|
| Ders Saati | 14 | 4 | |
| Laboratuar | |||
| Uygulama | |||
| Arazi Çalışması | |||
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | 14 | 4 | |
| Derse Özgü Staj | |||
| Ödev | |||
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | |||
| Projeler | |||
| Sunum / Seminer | |||
| Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | 2 | 20 | |
| Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | 1 | 15 | |
| Toplam İşyükü : | |||
| Toplam İşyükü / 30(s) : | |||
| AKTS Kredisi : | |||
| Diğer Notlar | Yok |
|---|