Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Organometaller Kimyası ve Kataliz EtkisiKIM486235300
ÖnkoşullarYok
YarıyılBahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüSeçmeli @ Kimya Lisans Programı (%30 İngilizce)
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimKimya Bölümü
Dersin KoordinatörüFikriye Tuncel Elmalı
Dersi Veren(ler)Fikriye Tuncel Elmalı
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu dersin amacı, öğrencilerin organometalik bileşikler konusunda bilgi sahibi olmasını sağlamak ve öğrencilere katalizör olarak kullanımlarını kavratabilmektir.
Dersin İçeriğiOrganometaller kimyası’nın tarihçesi; organik ligandlar ve adlandırma; elektron kuralı; organometal kimya’sındaki ligandlar; metal atomları ile organik π sistemleri arasındaki bağlanma; M–C, M=C ve M≡C bağları içeren kompleksler; spektrum analizleri ve organometal komplekslerinin yapı tayinleri; organometal tepkimeleri; organometalik katalizörler.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002.
  • N. K. Tunalı ve S. Özkar, Anorganik Kimya. Ankara, Türkiye: Gazi Kitabevi, 2011.
  • C. Kaya, İnorganik Kimya 1. Cilt. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2015.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, Organometal kimyasının tarihsel gelişimini, temel kavramlarını ve ligand türlerini açıklayabileceklerdir.
  2. Metal–karbon bağlarının (M–C, M=C, M≡C) özelliklerini ve bağlanma türlerini tanıyıp yorumlayabileceklerdir.
  3. Organometal komplekslerinin elektron kurallarını uygulayabilecek ve yapılarını spektroskopi yöntemleriyle analiz edebileceklerdir.
  4. Organometal tepkimeleri ve mekanizmalarını tartışarak katalizör olarak kullanım alanlarını değerlendirebileceklerdir.
  5. Organometal kimyasını anorganik kimyanın devamı olarak bütünleştirip farklı sentez ve uygulama örneklerine uyarlayabileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Organometalik bileşiklerin tarihçesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Organometalik bileşiklerin tarihçesi hakkında tartışmanın yapılmasıG. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-1)
2Konu Anlatımı: Organik ligandlar ve adlandırma Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Organik ligand türleri hakkında tartışmanın yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-2)
3Konu Anlatımı: Elektron kuralı (elektron sayımı, 18 elektron kuralı, kare düzlem Komplesler) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Elektron kuralı hakkında tartışma yapılmasıG. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-3)
4 Konu Anlatımı: Organometal Kimyası’ndaki ligandlar (karbonil kompleksleri, karbonile benzeyen ligandlar, hidrür ve dihidrojen, genişlemiş π sistemleri) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.) Organometal Kimyası’ndaki ligandların özellikleri hakkında tartışmanın yapılması Kısa Sınav 1 (15 dk.): 4. haftaya kadar işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılmasıG. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-4)
5Konu Anlatımı: Metal atomları ile organik π sistemleri arasındaki bağlanma (doğrusal π sistemleri, halkalı π sistemleri, fulleren kompleksleri Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Metal atomları ile organik π sistemleri arasındaki bağlanmanın nasıl olduğu hakkında tartışma G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-5)
6Konu Anlatımı: M–C, M=C ve M≡C bağları içeren kompleksler (alkil ve benzeri kompleksler, karben kompleksleri, karbin kompleksleri) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): M–C, M=C ve M≡C bağları içeren kompleksler hakkında tartışma G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-6)
7Konu Anlatımı: Spektrum analizleri ve organometal komplekslerinin yapı tayinleri (Kızılötesi ve NMR spektumları) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Spektrum analizleri ve organometal komplekslerinin yapı tayinleri ile ilgili tartışmaların yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-7)
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: Ligandların kaybedilme veya kazanılma tepkimeleri (ligand ayrışması ve yer değiştirmesi, yükseltgen katılma, indirgen ayrılma, nükleofilik yer değiştirme) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Ligandların kaybedilme veya kazanılma tepkimeleri ile ilgili tartışmanın yapılmasıG. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 14-1)
10Konu Anlatımı: Ligandların yeni bir yapıya dönüştüğü tepkimeler (araya girme, karbonilin araya girmesi, 1,2 araya girme tepkimeleri, hidrür ayrılma tepkimeleri, çıkartılma tepkimeleri) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Ligandların yeni bir yapıya dönüştüğü tepkimeler ile ilgili tartışmanın yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 14-2)
11Konu Anlatımı: Organometalik katalizörler (katalitik döteryumlama, hidroformilleme, monsanto asetik asit işlemi,wacker işlemi, wilkinson katalizörü ile hidrojenleme, olefin metatezi) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Organometalik katalizörler ile ilgili tartışmanın yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 14-3)
12Konu Anlatımı: Heterojen katalizörler (ziegler-Natta polimerleşmeleri, su gazı tepkimesi) Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Heterojen katalizörler ile ilgili tartışmanın yapılması Kısa Sınav 2 (15 dk.): 12. haftaya kadar işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 14-4)
13Konu Anlatımı: Organometal komplekslerinin yapı tayini uygulamaları Sınıf-içi Tartışma: (5 dk.) Organometal komplekslerin yapı tayinleri ile ilgili tartışmanın yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-7)
14Konu Anlatımı: Organometal komplekslerinin yapı tayini uygulamaları Sınıf-içi Tartışma: (5 dk.) Organometal komplekslerin yapı tayinleri ile ilgili tartışmanın yapılması G. L. Miessler ve D. A. Tarr, İnorganik Kimya, çeviri editörleri: N. Karacan, P. Gürkan, 2. baskıdan çeviri. Ankara, Türkiye: Palme Yayınevi, 2002. (Bölüm 13-7
15Organometaller Kimyası ve Kataliz Etkisi dersinin tüm konuları ile ilgili uygulama yapılması İşlenen konuların tümünün tekrar edilmesi
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım145
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği220
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar135
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati143
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması104
Derse Özgü Staj
Ödev220
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok