Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
İlaç KimyasıKIM499235300
ÖnkoşullarYok
YarıyılBahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüSeçmeli @ Kimya Lisans Programı (%30 İngilizce)
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimKimya Bölümü
Dersin KoordinatörüGüzin ALPDOĞAN
Dersi Veren(ler)Güzin ALPDOĞAN
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu dersin amacı, öğrencilere ilaçlar hakkında genel bilgiler, ilaçların üretimi ile ilgili gerekli bilgiler, ilaçların kalite kontrolu konusunda gerekli bilgiler vermek ve Farmakopelerin tanıtılması. öğrencilere ilaç analizlerinin ve disiplinlerarası uygulamalarını gerçekleştirebilme becerileri kazandırmaktır.
Dersin İçeriğiİlaçlar hakkında genel bilgi (kaynakları, özellikleri, preparatları, veriliş yolları, sınıflandırılması, yeni ilaçların geliştirilmesi); ilaç analizleri (gravimetrik,titrimetrik, enstrümantal yöntemler) İlaç kalite kontrolünde uygulanan testler; GMP ve GLP kuralları; validasyon; ilaçlarda stabilite ve kontrolü.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • British Farmakope
  • Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020.
  • Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019.
  • N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984.
  • Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
  • USP Farmakope
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. İlaçların etkileri ve kullanımı ile ilgili bilgiler edinecektir.
  2. İlaç üretimi ile ilgili bilgileri kavrayabileceklerdir.
  3. İlaç üretiminde kullanılan ham maddelerin kontrolunu farmakopeye göre yapabilme yeteneği kazanacaktır.
  4. GMP ve GLP kurallarını uygulayabilme becerisine sahip olacaktır.
  5. İlaç validasyonunu uygulayabilme becerisine sahip olacaktır.
  6. İlaçların tanınması ve kantitatif tayinleri ile ilgili bilgi sahibi olacaktır.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5DÖÇ-6

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: İlaçlar Kaynakları, Özellikleri ve ilacın taşıması gereken özellikler, ilaç kimyası için temel prensipler Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): Konu anlatımı hakkında örneklerin yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Konu anlatımı hakkında ilaç ve diğer disiplinlerde kullanım alanıyla ilgili tartışmanın yapılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019.3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
2Konu Anlatımı: İlaçların preparatları ve veriliş yolları Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): İlaçların preparatları ve veriliş yolları örneklemelerinin yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): ilaçların günlük hayattaki uygulamaları ve bunların karşılaştırılmasına ilişkin tartışmanın yapılması Kısa Sınav 1 (15 dk.): Ders sonunda, derste işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
3Konu Anlatımı: İlaçların Sınıflandırılması Sınıf-içi Uygulama (5 dk): ilaçların sınıflandırılmasının uygulanması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): İlaçların yapılarına göre sınıflandırılmasının tartışılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
4Konu Anlatımı: Gravimetrik İlaç analizleri Sınıf-içi Uygulama (5 dk): Gravimetrik İlaç analizleri uygulamasının yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Gravimetrik İlaç analizleri uygulamalarının tartışılması Kısa Sınav 2 (15 dk.): Ders sonunda, derste işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
5Konu Anlatımı: Titrimetrik İlaç analizleri Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): Titrimetrik İlaç analizlerinin uygulaması Sınıf-içi Tartışma (5 dk): Titrimetrik İlaç analizlerinin uygulaması tartışılması1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
6Konu Anlatımı: Enstrümantal (Spektrofotometrik) ilaç analizleri Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): Enstrümantal (Spektrofotometrik) ilaç analizleri uygulamanın yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Enstrümantal (Spektrofotometrik) ilaç analizleri tartışmanın yapılması Kısa Sınav 3 (15 dk.): Ters yüz edilmiş öğrenme (flipped learning) yöntemi çerçevesinde, ders başında, öğrenciye verilen ön hazırlık görevinde yer alan konuları içeren bir kısa sınavın yapılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
7Konu Anlatımı: Enstrümantal (Kromatografik, Elektroforez ve AAS) ilaç analizleri Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): Enstrümantal (Kromatografik, Elektroforez ve AAS) ilaç analizleri uygulamalarının yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): Enstrümantal (Kromatografik, Elektroforez ve AAS) ilaç analizleri uygulamalarının tartışılması1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: ilaç kontrolünde uygulanan girdi kontrolleri, tanınma analizleri ve ilaç firmalarında kalite kontrol. Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): ilaç kontrolünde uygulanan girdi kontrolleri yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): ilaçların kontrolünde Kimya Bölümü derslerindeki ve disiplinlerarası alanlardaki öneminin ve uygulamalarının tartışılması1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
10Konu Anlatımı: ilaçlarda kalite kontrolünde uygulanan testler (İçerik, stabilite, fizikokimyasal) analizler. ilaç araştırma ve geliştirme süreci. Türkiyede ilaç sektöründe swot analizi Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): ilaçlarda kalite kontrolünde uygulanan testler (İçerik, stabilite, fizikokimyasal) analizler uygulamanın yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): ilaçlarda kalite kontrolünde uygulanan testler (İçerik, stabilite, fizikokimyasal) analizler tartışılması Kısa Sınav 4 (15 dk.): Ters yüz edilmiş öğrenme (flipped learning) yöntemi çerçevesinde, ders başında, öğrenciye verilen ön hazırlık görevinde yer alan konuları içeren bir kısa sınavın yapılması.1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
11Konu Anlatımı: ilaçlarda kalite kontrolünde uygulanan testler (sterilite, projenite ve safsızlık ve metabolitlerinin) ve analizler Sınıf-içi Uygulama (5 dk): ilaçlarda kalite kontrolünde uygulanan testler (sterilite, projenite ve safsızlık ve metabolitlerinin) ve analizler uygulamasının yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk): ilaçlarda kalite kontrolünde uygulanan testler (sterilite, projenite ve safsızlık ve metabolitlerinin) ve analizleri disiplin içi ve disiplinlerarası uygulamalarına ilişkin tartışmanın yapılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
12Konu Anlatımı: GMP ve GLP Kuralları, ilaç araştırma ve geliştirme süreci ve ilaç dizaynında bilgisayarın önemi Sınıf-içi Uygulama (5 dk.): GMP ve GLP Kuralları uygulama yaptırılması Sınıf-içi Tartışma (5 dk): GMP ve GLP Kuralları ve ilaç dizayn sürecinin tartışmasının yapılması Kısa Sınav 5 (15 dk.): Ders sonunda, derste işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
13Konu Anlatımı: Validasyon, ilaç tasarımında ilaçların hedef aldığı moleküller Sınıf-içi Uygulama: (5 dk); Validasyonun uygulanması ve ilaç hedef moleküllerin uygulaması Sınıf-içi Tartışma: (5 dk.) Validasyon ve hedef molekülleri üstünlüğü tartışmasının yapılması1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
14Konu Anlatımı: Analitik yöntem validasyonu ve ilaç endüstrisinde üretim teknolojisi ve yöntemleri Sınıf-içi Uygulama: (5 dk) Bir ilacın analitik yöntem validasyonunun örneklemesinin yaptırılması Sınıf-içi Tartışma: (5 dk.) Bir ilacın analitik yöntem validasyonunun örneklemesinin yaptırılması tartışmasının yapılması Kısa Sınav 6 (15 dk.) Ders sonunda, derste işlenen konuları içeren bir kısa sınavın yapılması1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
15Öğrenci sunumlarının dinlenmesi Sınıf-içi Uygulama (15 dk.): İlacın analizinde uygun yöntemin belirlenmesi Sınıf-içi Tartışma (5 dk.): İlacın analizinde uygun yöntemin belirlenmesinin öneminin tartışılması 1. Mengeş, Nurettin. İlaç Kimyasına Giriş. 2020. 2. Merey, Gökçe. İlaç Kimyası ve Endüstriyel Uygulamaları. 2019. 3. N.Ergenç, A.Gürsoy, Ö. Ateş.İlaçların Tannması ve Kantitatif Tayini. 3.Baskı, Oğul Matbaacılık, 1984. 4. Şimşek, Rahime. Farmasötik Kimya Akıl notları. 2025.
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım145
Laboratuar
Uygulama115
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği620
Ödev
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar120
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati143
Laboratuar
Uygulama13
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması105
Derse Özgü Staj
Ödev120
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği62
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)120
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok