| Ders Adı | Kodu | Yerel Kredi | AKTS | Ders (saat/hafta) | Uygulama (saat/hafta) | Laboratuar (saat/hafta) |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Resistif Elemanlar ile Bellek İçi Hesaplama | EHM5228 | 3 | 7.5 | 3 | 0 | 0 |
| Önkoşullar | Yok |
|---|
| Yarıyıl | Güz, Bahar |
|---|
| Dersin Dili | İngilizce, Türkçe |
|---|---|
| Dersin Seviyesi | Yüksek Lisans |
| Dersin Türü | Seçmeli @ Elektr.&Hab. Müh. ABD Elektronik Yüksek Lisans Programı Seçmeli @ Elektr.&Hab. Müh. ABD Haberleşme Yüksek Lisans Programı Seçmeli @ Elektr.&Hab. Müh. ABD Elektronik Doktora Programı Seçmeli @ Elektr.&Hab. Müh. ABD Haberleşme Doktora Programı |
| Ders Kategorisi | Uzmanlık/Alan Dersleri |
| Dersin Veriliş Şekli | Yüz yüze |
| Dersi Sunan Akademik Birim | Elektronik & Haberleşme Mühendisliği Bölümü |
|---|---|
| Dersin Koordinatörü | Zehra Gülru Çam Taşkıran |
| Dersi Veren(ler) | |
| Asistan(lar)ı |
| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, geleneksel Von Neumann mimarisinin sınırlamalarını aşmak üzere geliştirilen bellek içi hesaplama (in-memory computing) yaklaşımlarını, resistif bellek elemanları temelinde öğretmektir. Öğrencilere memristör ve benzeri resistif elemanların fiziksel karakteristikleri, devre düzeyindeki davranışları ve dijital mantık uygulamalarında kullanımları tanıtılacaktır. Çapraz-çubuk dizileri üzerinde gerçekleştirilen güncel hesaplama yöntemleri ve bu yapılarda kullanılan çevresel devre elemanları incelenecektir. Ayrıca, bu mimarilerin paralel işlem yetenekleri ve veri yoğun uygulamalarda —örneğin vektör-matris çarpımı ve evrişim işlemleri gibi— sunduğu avantajlar tartışılacaktır. Ders sonunda öğrencilerin, eleman düzeyinden sistem düzeyine kadar bellek içi hesaplama prensiplerini kavrayarak temel analiz ve tasarım yetkinliği kazanmaları beklenmektedir |
|---|---|
| Dersin İçeriği | Veri trafiği darboğazı, Hafıza duvarı, Uçucu olmayan elemanlar, Resistif bellek teknolojileri, Memristör karakteristiği, Çapraz-çubuk dizileri, Bellek içi hesaplama yaklaşımları, Memristör temelli sayısal devre yapıları, İmplifikasyon grafları, NOR-NOT grafları, Lojik operatör kümeleri, Çevresel devre elemanları, Satır-sütun kodlayıcılar, Sense amplifier’lar, Seçici ve sürücü yapıları, Toplayıcı ve çıkarıcı devreleri, Karşılaştırıcı ve çarpıcı hızlandırıcılar, Makine öğrenmesi hızlandırıcıları, Paralel işlem kabiliyeti, Güncel araştırma yönelimleri. |
| Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar |
|
| Opsiyonel Program Bileşenleri | Yok |
Ders Öğrenim Çıktıları
- Von Neumann mimarisinin veri trafiği darboğazını ve hafıza duvarı kavramını açıklayabilir.
- Resistif bellek elemanlarının (memristör, RRAM, MRAM vb.) temel fiziksel prensiplerini ve elektriksel karakteristiklerini analiz edebilir.
- Çapraz-çubuk dizilerinin yapısını, çalışma prensiplerini ve bellek içi hesaplama yöntemleriyle ilişkisini yorumlayabilir
- Memristör temelli sayısal devreleri ve lojik operatör kümelerini devre düzeyinde modelleyebilir ve değerlendirebilir.
- Çevresel devre elemanlarının (kodlayıcı, sense amplifier, sürücü vb.) sistem performansına etkilerini tartışabilir.
- Paralel işlem kabiliyeti yüksek bellek içi hesaplama mimarilerini vektör-matris çarpımı, evrişim ve makine öğrenmesi hızlandırıcıları bağlamında değerlendirebilir.
Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi
| DÖÇ-1 | DÖÇ-2 | DÖÇ-3 | DÖÇ-4 | DÖÇ-5 | DÖÇ-6 | |
| PÇ-1 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-2 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-3 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-4 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-5 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-6 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-7 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-8 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-9 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-10 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-11 | - | - | - | - | - | - |
| PÇ-12 | - | - | - | - | - | - |
Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları
| Hafta | Konular | Ön Hazırlık |
|---|---|---|
| 1 | Von Neumann mimarisi, Veri trafiği darboğazı, Hafıza duvarı kavramı | |
| 2 | Hafıza teknolojileri, Uçucu ve uçucu olmayan elemanlar, Resistif bellek türleri (RRAM, MRAM, PCRAM) | |
| 3 | Memristör elemanı, Akım-gerilim karakteristiği, Modellemede kullanılan yaklaşımlar | |
| 4 | Çapraz-çubuk (crossbar) dizileri, Okuma-yazma mekanizmaları, Direnç durumları | |
| 5 | Bellek içi hesaplama kavramı, Von Neumann dışı mimariler, Veri yakınında hesaplama | |
| 6 | Memristör temelli sayısal devre yapıları, Lojik işlemlerin resistif ortama taşınması | |
| 7 | İmplifikasyon (IMPLY) ve NOR-NOT tabanlı hesaplama yaklaşımları | |
| 8 | Ara Sınav 1 | |
| 9 | Lojik operatör kümeleri, Mantık fonksiyonlarının gerçeklenmesi | |
| 10 | Çevresel devre elemanları, Satır-sütun kodlayıcılar, (row/column decoder), Sense amplifier’lar, Seçici ve sürücü yapıları | |
| 11 | Toplayıcı ve çıkarıcı devrelerinin memristör tabanlı gerçekleştirilmesi | |
| 12 | Karşılaştırıcı devreler, Çarpıcı (multiplikatif) hızlandırıcı yapıları | |
| 13 | Vektör-matris çarpımı, Evrişim işlemleri, Veri yoğun hesaplamalarda kullanım | |
| 14 | Makine öğrenmesi hızlandırıcıları, Donanımsal öğrenme mimarileri | |
| 15 | Paralel işlem kabiliyeti, Enerji verimliliği, Performans değerlendirmeleri | |
| 16 | Final |
Değerlendirme Sistemi
| Etkinlikler | Sayı | Katkı Payı |
|---|---|---|
| Devam/Katılım | ||
| Laboratuar | ||
| Uygulama | ||
| Arazi Çalışması | ||
| Derse Özgü Staj | ||
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | ||
| Ödev | 2 | 10 |
| Sunum/Jüri | ||
| Projeler | 1 | 30 |
| Seminer/Workshop | ||
| Ara Sınavlar | 1 | 20 |
| Final | 1 | 40 |
| Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı | ||
| Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı | ||
| TOPLAM | 100 | |
AKTS İşyükü Tablosu
| Etkinlikler | Sayı | Süresi (Saat) | Toplam İşyükü |
|---|---|---|---|
| Ders Saati | |||
| Laboratuar | |||
| Uygulama | |||
| Arazi Çalışması | |||
| Sınıf Dışı Ders Çalışması | |||
| Derse Özgü Staj | |||
| Ödev | |||
| Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği | |||
| Projeler | |||
| Sunum / Seminer | |||
| Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | |||
| Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi) | |||
| Toplam İşyükü : | |||
| Toplam İşyükü / 30(s) : | |||
| AKTS Kredisi : | |||
| Diğer Notlar | Yok |
|---|