| Dersin Amacı | Bu dersin amacı, çeviribilim alanında güncel kuramsal yaklaşımlar ile uygulamalı araştırma eğilimlerini bütüncül bir bakış açısıyla incelemek, bu yaklaşımların tarihsel, toplumsal ve kültürel temelleriyle ilişkisini ortaya koymaktır. Ders, öğrencilerin çeviri olgusuna yönelik yerleşik kuramsal modelleri ve temel varsayımları eleştirel bir yaklaşımla sorgulamalarını ve bu sorgulamalar neticesinde özgün bilimsel yetkinliklerini geliştirmelerini amaçlamaktadır. Ayrıca, çeviribilimin alan sınırlarını genişleten ve disipliner dönüşümü sağlayan yeni kavramsal çerçevelerin kapsamlı bir biçimde irdelenmesi hedeflenmektedir. |
|---|
| Dersin İçeriği | Çeviribilimdeki güncel kuramsal ve uygulamalı tartışmalar; çeviri olgusuna yönelik temel varsayımların eleştirel sorgulanması; çeviri, ideoloji, güç ve temsil sorunları; çeviride etik ve politik sorumluluk tartışmaları; disiplinlerarası çeviri araştırmalarında yeni yöntemler; çeviri tarihi yazımında yeni yaklaşımlar; çeviribilimin geleceği ve alan sınırlarının genişlemesi; dijitalleşme ve yapay zekânın çeviri ontolojisine etkisi. |
|---|
| Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar | - Alimen, Nilüfer
- Avcı Solmaz, Safiye Gül, & Ayşe Banu Karadağ. 2024. “The Translation of Women within the context of the Ottoman-Turkish Women’s Movement (1868-1935)”. Women's History Review. 33:4. 592-613.
- Avcı Solmaz, Safiye Gül, & Ayşe Banu Karadağ. 2024. “Tracing the ‘Multiple Lives’ of a National Romantic Female Translator in the Early Turkish Republican Period: Seniha Sami Moralı”. The Translator. 30:3. 319-333.
- Bengi Öner, Işın. 2000. Çeviri Bir Süreçtir... Ya Çeviribilim?. İstanbul: Sel Yayıncılık.
- Bengi Öner, Işın. 2001. Çeviri Kuramlarını Düşünürken…. İstanbul: Sel Yayıncılık.
- Bengi Öner, Işın
- Bengi Öner, Işın & Zehra Begüm Bengi. 2024. “Essential or Obsolete? The Role of Human Competencies in the Tech-Driven Language Services Industry”. transLogos Translation Studies Journal. 7:1. 78-104.
- Berk Albachten, Özlem. 2005. “Diliçi Çeviriler ve Mai ve Siyah”. İstanbul Üniversitesi Dilbilim Dergisi. 14. 139-149.
- Berk Albachten, Özlem. 2012. “Intralingual Translation as ‘Modernisation’ of the Language: The Turkish Case”. Perspectives: Studies in Translatology. 21: 2. 257-271.
- Berk Albachten, Özlem. 2015. “The Turkish Language Reform and Intralingual Translation”. Tradition, Tension and Translation in Turkey (ed. Şehnaz Tahir Gürçağlar, Saliha Paker & John Milton). Amsterdam: John Benjamins Publishing Company. 165-180.
- Berman, Antoine. 2021 (2012). “Translation and the Trials of the Foreign” (Çev. L. Venuti). The Translation Studies Reader. London: Routledge. 284-297.
- D’hulst, Lieven. 2001. “Why and How to Write Translation Histories?”. Emerging Views on Translation History in Brazil (ed. John Milton). Special Issue of Crop (Universidade de Sao Paulo). 6. 21-32.
- Even-Zohar, Itamar. 1990. "The Position of Translated Literature within the Literary Polysystem". Polysystem Studies [=Poetics Today, Vol. 11: 1]. Durham NC: Duke University Press. 45-51. (Itamar Even-Zohar. 2012. “Yazınsal Çoğuldizge İçinde Çeviri Yazının Durumu”. Çev. Saliha Paker. Çeviri Seçkisi II: Çeviri(bilim) Nedir? Yay. Haz. Mehmet Rifat. İstanbul: Sel Yayıncılık. 125-132).
- Hermans, Theo (ed.). 2014 (1985) The Manipulation of Literature. Studies in Literary Translation. New York: Routledge. 7-15.
- Hermans, Theo. 1996. “The Translator’s Voice in Translated Narrative”. Target 8(1): 23–48. (1997). “Çeviri Anlatıda Çevirmenin Sesi”. (çev. Alev Bulut). Kuram.15. 63-68.
- Holmes, James S. 1988 (1972). “The Name and Nature of Translation Studies”. Translated!: Papers on Literary Translation and Translation Studies. Amsterdam/Rodopi. 66-88. (James S. Holmes. 2008. “Çeviribilimin Adı ve Doğası”. Çev. Ayşenaz Koş. Çeviribilim Seçkisi II: Çeviri(bilim) Nedir?. Yay. Haz. Mehmet Rifat. İstanbul: Sel Yayıncılık. 107-119).
- Kalem Bakkal, Aslı. 2019. “From the ‘Real’ Author to the ‘Real’ Reader: Manipulation
in Translation”. transLogos Translation Studies Journal. 2:1. 85-101.
- Kalem Bakkal, Aslı. 2019. “Intralingual Translation Has No Name in Turkey: Conceptual Crowdedness in Intralingual Translation”. transLogos Translation Studies Journal. 2: 2. 48-69.
- Karadağ, Ayşe Banu. 2013. “Çeviri Tarihimizde ‘Gözle Görülür’ Bir Mütercime: Fatma Aliye Hanım”. Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2:37. 1-16.
- Karadağ, Ayşe Banu. 2013. “Tanzimat Dönemi’nden İkinci Meşrutiyet Dönemi’ne Kadın Çevirmenlerin Çeviri Tarihimizdeki ‘Dişil’ İzleri”. Humanitas. 2. 105-126.
- Karadağ, Ayşe Banu & Banu Tellioğlu. 2015. “Çeviribilimde Yeni Evrenselcilik: Meslek Etiğinin Yükselişi”. RumeliDe Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi. 3. 90-100.
- Karadağ, Ayşe Banu. 2019. “Çeviri Yoluyla Geçmiş, Şimdi ve Gelecek Arasında Köprüler Kurmak”. Çeviribilimde Araştırmalar (Ed. S. Taş). İstanbul: Hiperyayın. 31-58.
- Karadağ, Ayşe Banu. 2019. “Türk Edebiyat ve Kültür Dizgesinin Konukseverliğinde Çeviri Roman Deneyimi”. Doğu Batı. 88:2. 9-25.
- Lee, Tong King. 2023. “Artificial Intelligence and Posthumanist Translation: Chatgpt versus the Translator”. Applied Linguistics Review. 15:6. 2351-2372.
- Lynch, Gerard & Carl Vogel. 2018. The Translator’s Visibility: Detecting Translatorial Fingerprints in Contemporaneous Parallel Translations. Computer Speech & Language. 52. 79-104.
- Munday, Jeremy. 2008. Introducing Translation Studies. 2008. London and New York: Routledge.
- Meylaerts, Reine. 2008. “Translators and (Their) Norms: Towards a Sociological Construction of the Individual.” Beyond Descriptive Translation Studies: Investigations in Homage to Gideon Toury. Ed. A. Pym, M. Shlesinger,
- Öner Bulut, Senem & Nilüfer Alimen. 2023. “Translator Education as a Collaborative Quest for Insights into the Re-Positioning of the Human Translator (Educator) in the Age of Machine Translation: The Results of a Learning Experiment”. The Interpreter and Translator Trainer. 17:3. 375-392.
- Paker, Saliha. 2004. “Türkiye Odaklı Çeviri Tarihi Araştırmaları, Kültürel Hafıza, Unutuş ve Hatırlayış İlişkileri”. Journal of Turkish Studies (gen. ed. Şinasi Tekin
- Paloposki, Outi. 2017. “In Search of an Ordinary Translator: Translator Histories, Working Practices and Translator-Publisher Relations in the Light of Archival Documents”. The Translator. 23:1. 31-48.
- Snell-Hornby, Mary. 2006. “The Cultural Turn of the 1980s”. The Turns of Translation Studies. New Paradigms or Shifting Points?. Amsterdam: John Benjamins. 47-56.
- Tellioğlu, Banu. 1998. “Hans Vermeer’in Skopos Kuramında Görecelik Kavramının Yeri ve Bu Kavramın Çeviri Eleştirisine Yansımaları: ‘Görece Görecelik’”. Hacettepe Üniversitesi Çeviribilim ve Uygulamaları. 159-167.
- Toury. Gideon. 2000. “The Nature and Role of the Norms in Translation”. The Translation Studies Reader. Ed. Lawrence Venuti. London: Routledge. 198-211. (Gideon Toury. 2008. “Çeviri Normlarının Doğası ve Çevirideki Rolü”. Çev. Arzu Eker. Çeviri Seçkisi II: Çeviri(bilim) Nedir?. Yay. Haz. Mehmet Rifat. İstanbul: Sel Yayıncılık. 149-164).
- Venuti, Lawrence. 2004. The Translator’s Invisibility. A History of Translation. London: Routledge.
- Vermeer, Hans J. 1989 “Skopos and Commission in Translational Action”. Readings in Translation Theory. Yay. haz. Andrew Chesterman. Helsinki: Oy Finn Lectura Ab. 173-200.
- Wang, Quing
|
|---|
