Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Desen TeknikleriKVK206223120
ÖnkoşullarYok
YarıyılBahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüZorunlu @ Kültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimKültür Varlıklarını Koruma ve Onarım Bölümü
Dersin KoordinatörüRabia Özakın
Dersi Veren(ler)Rabia Özakın, Emine Verim Eskiköy
Asistan(lar)ıMusa Ünsal
Dersin AmacıGeleneksel desenlere ilişkin kuramsal ve uygulamalı bilgiler verilerek, öğrencinin geleneksel yapılarda uygulanmış olan motifleri, farklı kompozisyon türlerini ve teknikleri öğrenmesi, analiz edebilmesi ve uygulayabilmesi amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriğiTürk süsleme sanatının kısa tarihçesi; Türk süslemesinde kullanılan başlıca üsluplar; Geleneksel desen kaynakları ve ilkeleri; Selçuklular, Beylikler ve Osmanlılar döneminde kullanılan motifler (bitki motifleri, çiçekler, yapraklar, sap çıkması, hatayi, figürlü motifler, rumiler, münhaniler, geometrik motifler, geçmeler, yazı süsleme, bulut, ay, güneş, yıldız, negatif motif/çifte tahrir, havalı tahrir vb.) motiflerin kurgu, yöntem ve gereçleri hakkında genel bilgi; Çizim ve kompozisyon kuralları; Geleneksel süsleme kaynaklarını kullanarak motif araştırma, motif çoğaltma; Geleneksel motiflerden basit desen kompozisyonlarının çizilmesi; bitkisel ve geometrik motiflerin çizimi, hazırlanan desenlerin boyanması ve boyama tekniklerinin gösterilmesi, boyalar hakkında bilgi verilmesi, fırça kullanma teknik ve yöntemleri; Taş, ahşap, çini vb. farklı malzemeler üzerindeki bezemelerin çizilmesi ve uygulaması: mevcut örnekler üzerinden motif analizi yapılması, mevcut desen üzerinden ölçü alma ve desen çıkarma yöntemleri, bozuk ve eksik motifleri düzelterek çizebilme uygulamaları, farklı kompozisyon türlerini ve teknikleri öğrenmesi, analiz edebilmesi ve uygulayabilmesi.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Türk Tezyînî Sanatlarında Motifler, Çiçek Derman, Kubbealtı Yayınları, (3. Basım), İstanbul, 2001.
  • Türk Tezyînî Sanatlarında Desen Tasarımı, İnci A. Birol, Kubbealtı Yayınları (3.Basım), İstanbul 2008.
  • İslam Sanatında Geometrik Süsleme, Yıldız Demiriz, İstanbul 2000.
  • Osmanlı Tezyinatı, A. Doğanay, Klasik Yayınları, İstanbul, 2009.
  • Ters Lale, Selçuk Mülayim, Arkeoloji ve Sanat, İstanbul, 2001.
  • Türk Süsleme Sanatında Stilize Çiçekler, Cahide Keskiner, Kültür Bakanlığı, Ankara, 2002.
  • Türk Tezhip Sanatı, A. Ersoy, Akbank Yayınları, İstanbul, 1988.
  • Türk Süsleme Sanatı, N. Nejat İşcan, İstanbul, 1980.
  • Geleneksel Türk El Sanatları, Metin Sözen, Golden Horn, İstanbul,1999.
  • Türk Sanatında Kompozisyon, İ. Özkeçeci, İstanbul, 2008.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Geleneksel motifleri ve kompozisyon türlerini tanır ve birbirinden ayırt edebilir.
  2. Dönemsel ve biçimsel özelliklerini yorumlayabilir
  3. Mevcut örnekler üzerinden motif analizi yapabilir.
  4. Mevcut desen üzerinden ölçü alma ve desen çıkarma yöntemlerini bilir.
  5. Bozuk ve eksik motifleri düzelterek çizebilir, özgün renkleri yorumlayabilir ve uygulayabilir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5
PÇ-155555
PÇ-243333
PÇ-3-----
PÇ-455454
PÇ-544444
PÇ-655444
PÇ-755445
PÇ-822222
PÇ-943333
PÇ-1055555
PÇ-1145555
PÇ-12-----

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Dersin tanımı, başarı koşullarının açıklanması. Desen tanımı, desende oran ve ölçek. Çizgi türleri, kompozisyonu oluşturan araçlar, çizgisel motifler ve desenin çizgi içeriğinin fotoğraflarla açıklanması. Geleneksel desen kaynakları ve ilkeleri. Kullanılan motiflerin kurgu, yöntem ve çizim teknikleri hakkında genel bilgi. Yapraklar, sap çıkması: Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında bilgi ve uygulama.
2Klasik dönem motifleri (goncagül, penç, hatayi, çintemani, bulut, stilize edilmiş hayvan figürleri): Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında genel bilgi ve uygulama.
3Klasik dönem motifleri (rumi, münhani, stilize edilmiş çiçekler, zencerek, durak, tığ, kenar suları): Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında genel bilgi ve uygulama.
4Perspektif, rakursi, trompe-l'œil hakkında genel bilgi ve uygulama.
5Çizim ve kompozisyon kuralları: Süsleme kaynaklarını kullanarak motif araştırma, motif çoğaltma. Serbest, ulama, simetri hakkında bilgi ve uygulama. Negatif tahrir, çifte tahrir, havalı tahrir hakkında genel bilgi ve uygulama. Yazı: Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında genel bilgi.
6Batı kaynaklı motifler: Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında genel bilgi ve uygulama.
7Batı kaynaklı motifler: Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında genel bilgi ve uygulama.
8Ara Sınav 1
9Geometrik desenler: Kurgu, yöntem, çizim teknikleri hakkında genel bilgi ve uygulama.
10Mevcut örnekler üzerinden motif analizi yapılması, mevcut desen üzerinden ölçü alma ve desen çıkarma yöntemleri, bozuk ve eksik motifleri düzelterek çizebilme uygulamaları, farklı kompozisyon türleri ve tekniklerinin öğrenilmesi, analiz edilmesi ve uygulanabilmesi.(Taş, ahşap, çini vb. malzemeler)
11Mevcut örnekler üzerinden motif analizi yapılması, mevcut desen üzerinden ölçü alma ve desen çıkarma yöntemleri, bozuk ve eksik motifleri düzelterek çizebilme uygulamaları, farklı kompozisyon türlerini ve teknikleri öğrenmesi, analiz edebilmesi ve uygulayabilmesi. Taş, ahşap, çini vb. farklı malzemeler üzerindeki bezemelerin çizilmesi ve uygulaması.
12Mevcut örnekler üzerinden motif analizi yapılması, mevcut desen üzerinden ölçü alma ve desen çıkarma yöntemleri, bozuk ve eksik motifleri düzelterek çizebilme uygulamaları, farklı kompozisyon türlerini ve teknikleri öğrenmesi, analiz edebilmesi ve uygulayabilmesi. Taş, ahşap, çini vb. farklı malzemeler üzerindeki bezemelerin çizilmesi ve uygulaması.
13Mevcut örnekler üzerinden motif analizi yapılması, mevcut desen üzerinden ölçü alma ve desen çıkarma yöntemleri, bozuk ve eksik motifleri düzelterek çizebilme uygulamaları, farklı kompozisyon türlerini ve teknikleri öğrenmesi, analiz edebilmesi ve uygulayabilmesi. Taş, ahşap, çini vb. farklı malzemeler üzerindeki bezemelerin çizilmesi ve uygulaması.
14Dönem ödevi kapsamında alınan motiflerin çizimleri
15Dönem ödevi kapsamında alınan motiflerin çizimleri
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama1415
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Ödev115
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar130
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati141
Laboratuar
Uygulama142
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması84
Derse Özgü Staj
Ödev19
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)18
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)18
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok