Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Eski Türk Edebiyatında Şuara TezkireleriTDE438324200
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz, Bahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüSeçmeli @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Dersin Koordinatörüİbrahim Sona
Dersi Veren(ler)Ali Emre Özyıldırım, İbrahim Sona, Büşra Çelik
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu dersin amacı, tezkire türünün Arap, Fars ve Türk edebiyatındaki tarihsel gelişimi, genel özellikleri, tertip özellikleri; tezkire yazımının özellikleri ile türün tarihsel gelişimi; çeşitli yüzyıllardan seçilmiş şuara tezkirelerinin ve yazarlarının ana hatlarıyla tanıtılmasıdır.
Dersin İçeriğiKlâsik Türk Edebiyatının önemli kaynaklarından biri olan tezkirelerin edebiyatımızdaki yeri, önemi, değeri ve yüzyıllar içerisinde ortaya çıkan tezkireler ve tezkirecilerin incelenmesi.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Dersin Kitabı: İsen, Mustafa vd. (2009). Şair Tezkireleri. 2. bs. Ankara: Grafiker Yayınları.
  • Açıkgöz, Namık (2017). Riyâzü’ş-Şuara. e-kitap.kulturturizm.gov.tr
  • Eraslan, Kemal (2001). Ali Şir Nevayî Mecalisü’n-Nefais. Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.
  • Canım, Rıdvan (2000). Latîfî, Tezkiretü’ş-Şuara ve Tabsıratu’n-Nuzema. Ankara: AKM Yayınları.
  • Çapan, Pervin (2005). Mustafa Safayî Efendi, Tezkire-i Safayî (İnceleme-Metin-İndeks) Ankara: AKM Yayınları.
  • Erdem, Sadık (1994). Ramiz ve Adab-ı Zurefâsı (İnceleme-Tenkitli Metin-İndeks-Sözlük). Ankara: AKM Yayınları.
  • Erünsal, İsmail. "Latifî tezkiresi: tenkitli neşri ve bu neşrin ortaya koyduğu bazı meseleler." Journal of Turkish Studies=Türklük Bilgisi Araştırmaları: Kaf Dağının Ötesine Varmak, Festscrift in Honor of Günay Kut, Essays Presented by Her Colleagues and Students II 27, s. (2003): 115-25.
  • Genç, İlhan. (2000). Esrar Dede, Tezkire-i Şuara-yı Mevleviyye. Ankara: AKM Yayınları.
  • İpekten, Haluk (1991). Türk Edebiyatının Kaynaklarından Türkçe Şuara Tezkireleri, Erzurum: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
  • İsen, Mustafa (1994). Künhü’l-Ahbâr’ın Tezkire Kısmı. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi Yayınları.
  • Kılıç, Filiz (2010). Meşâîrü’ş-Şuara-İnceleme-Tenkitli Metin. İstanbul. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü.
  • Kılıç, Filiz (2007). “Edebiyat Tarihimizin Vazgeçilmez Kaynakları: Şair Tezkireleri”, Türkiye Araştırmaları Literatür Dergisi, Cilt 5, Sayı 10, s. 543-564.
  • Kutluk, İbrahim (1989). Kınalızade Hasan Çelebi, Tezkiretü’ş-Şuara. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
  • Kutluk, İbrahim (1997). Beyanî Mustafa bin Carullah, Tezkiretü’ş-Şuara. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, Şair tezkirelerinin genel özelliklerini öğrenebileceklerdir.
  2. Tarihsel süreç içerisinde bu metinlerin benzerlik ve farklılıklarını ayırt edebileceklerdir.
  3. Tezkirelerde yer alan maddelere yakın okumalar yaparak döneminin edebî ortamı hakkında bilgi sahibi olabileceklerdir.
  4. Tezkirelerde yer alan bilgi ve değerlendirmeleri edebiyat tarihi zemininde değerlendirebileceklerdir.
  5. Şair tezkirelerinin oluşturduğu gelenek hakkında yeterli bilgiyi elde edebileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5
PÇ-1-----
PÇ-2-5---
PÇ-3-----
PÇ-4-----
PÇ-5--4--
PÇ-6-----
PÇ-7-----
PÇ-8-----
PÇ-9-----
PÇ-10-----
PÇ-11-----
PÇ-124--44
PÇ-13-----

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Tezkireler hakkında genel bilgi; Arap edebiyatındaki tabakat türünden tezkireye geçişDers Kitabı: 7-15. Sayfa.
2Konu Anlatımı: Fars edebiyatında ilk tezkireler ve Türk tezkire edebiyatının gelişimi
3Konu Anlatımı: Türk Edebiyatında ilk tezkire: Alî Şîr Nevâyî’nin Mecâlisü’n-Nefâis’i Uygulama: Mecâlisü’n-Nefâis’ten bir parça okunacaktır.Ders Kitabı: 17-28.
4Konu Anlatımı: Anadolu sahasındaki ilk tezkire: Sehî Bey ve Heşt-Behişt’i Uygulama: Heşt-Behişt’ten bir parça okunacaktır.Ders Kitabı: 29-34.
5Konu Anlatımı: Tezkire edebiyatının zirve eserleri I (Latifi, Âşık Çelebi Tezkireleri) Uygulama: İlgili tezkirelerden parçalar okunacaktır.Ders Kitabı: 35-42;48-55.
6Konu Anlatımı: Tezkire edebiyatının zirve eserleri II (Hasan Çelebi, Ahdi, Gelibolulu Ali) Uygulama: İlgili tezkirelerden parçalar okunacaktır.Ders Kitabı: 56-64; 43-47; 69-76.
7Konu Anlatımı: 17. yy. tezkirelerinin genel özellikleri ve Riyâzî’nin Riyâzu’ş-Şu’arâ’sı, Fâizî, Rızâ, Güftî Tezkireleri Uygulama: Riyâzu’ş-Şu’arâ’dan bir parça okuacaktır. Kısa Sınav 1: Öğrenilen konuları içeren kısa sınav yapılacaktır.Ders Kitabı: 77-100.
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: 18.yy. tezkirelerinin genel özellikleri
10Konu Anlatımı: Sâlim ve Safâyî Tezkireleri Uygulama: İlgili tezkirelerden parçalar okunacaktır.Ders Kitabı: 104-112.
11Konu Anlatımı: Râmiz Tezkiresi, Esrar Dede Tezkiresi Uygulama: İlgili tezkirelerden parçalar okunacaktır.Ders Kitabı: 117-120;125-129.
12Konu Anlatımı: 19.yy.’da tezkirecilik: Ârif Hikmet Tezkiresi, Fatin Tezkiresi Uygulama: İlgili tezkirelerden parçalar okunacaktır.Ders Kitabı: 141-150.
13Konu Anlatımı: Sadece belli bir zümreye ait yazılmış tezkireler
14Konu Anlatımı: 20. Yüzyılda tezkire türünde değişimler ve dönüşümler.Ders Kitabı: 159-183.
15 Uygulama: Şair tezkirelerinin dili ve üslûbu Kısa Sınav 2: Öğrenilen konuları içeren kısa sınav yapılacaktır.Ders Kitabı: 185-216.
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği210
Ödev510
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar140
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati142
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması144
Derse Özgü Staj
Ödev52
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok