Ders AdıKodu Yerel KrediAKTS Ders (saat/hafta)Uygulama (saat/hafta)Laboratuar (saat/hafta)
Eski Türk Edebiyatında MesneviTDE339624200
ÖnkoşullarYok
YarıyılGüz, Bahar
Dersin DiliTürkçe
Dersin SeviyesiLisans
Dersin TürüSeçmeli @ Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı
Ders KategorisiTemel Meslek Dersleri
Dersin Veriliş ŞekliYüz yüze
Dersi Sunan Akademik BirimTürk Dili ve Edebiyatı Bölümü
Dersin KoordinatörüAli Emre Özyıldırım
Dersi Veren(ler)Ali Emre Özyıldırım, İbrahim Sona, Büşra Çelik
Asistan(lar)ı
Dersin AmacıBu dersin amacı, öğrencilerin mesnevi nazım şeklinin Arap, Fars ve Türk edebiyatlarındaki tarihsel gelişimini, genel ve tertip özelliklerini, konularına göre türlerini tanımalarını sağlamaktır. Ayrıca edebiyatımızda yazılmış Leylâ vü Mecnûn ve Yûsuf u Züleyha gibi belli başlı mesnevilerin incelenip karşılaştırılmasıyla, öğrencilerin mesnevi metinlerini anlama ve değerlendirme yetkinliği kazanmaları amaçlanmaktadır.
Dersin İçeriğiOsmanlı sahasında 13-19. yüzyılda yaşamış şairlerin mesnevi nazım şeklinde yazılmış eserlerinin incelenmesi ve şairlerinin tanıtılması.
Ders Kitabı / Malzemesi / Önerilen Kaynaklar
  • Alpay-Tekin, Gönül. Ahmed-i Dâ'î, Çengnâme: a critical edition and textual analysis. Cambridge Mass.: Harvard University, 1992.
  • Ayan, Gönül. Lâmi'î, Vâmık u Azrâ: inceleme-metin. Ankara: Atatürk Kültür Merkezi, 1998.
  • Çelebioğlu, Âmil. Türk Edebiyatında Mesnevi, İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1999.
  • Fuzulî. Leylâ ve Mecnun: metin, düzyazıya çeviri, notlar ve açıklamalar. Haz. Muhammet Nur Doğan İstanbul: YKY, 2000.
  • Holbrook, Victoria. Aşkın okunmaz kıyıları: Türk modernitesi ve mistik romans=The Unreadable shores of love: Turkish modernity and mystic romance. Çev. Erol Köroğlu, Engin Kılıç. İstanbul: İletişim, 1998.
  • Kartal, Ahmet. "Türkçe mesnevîlerin tertip özellikleri." Bilig, s. 19 (Güz 2001): 69-117.
  • Özyıldırım, Ali Emre. Keçeci-zâde İzzet Molla ve Mihnet-keşân. 2 C. Cambridge MA: The Department of Near Eastern Languages and Literatures Harvard University, 2007.1986): 430-563.
  • Ünver, İsmail. "Mesnevî." Türk Dili, 52, s. 415-17 (Temmuz, Ağustos, Eylül
Opsiyonel Program BileşenleriYok

Ders Öğrenim Çıktıları

  1. Bu dersi başarıyla tamamlayan öğrenciler, Mesnevi nazım şeklinin ne olduğunu açıklayabileceklerdir.
  2. Mesnevi kavramının tarihsel gelişimini kavrayabileceklerdir.
  3. Mesnevi türleri arasındaki farklılıkları tanımlayabileceklerdir.
  4. Bir mesnevinin ait olduğu şeklin özelliklerini taşıyıp taşımadığını değerlendirebileceklerdir.
  5. Mesnevinin tarihî dönüşümü hakkında bilgi elde edebileceklerdir.
  6. Türk edebiyatında Leylâ vü Mecnûn, Yûsuf u Züleyhâ gibi önemli mesnevileri ve bu türün başka eser ve müelliflerini hakkında bilgi sahibi olabileceklerdir.

Ders Öğrenim Çıktısı & Program Çıktısı Matrisi

DÖÇ-1DÖÇ-2DÖÇ-3DÖÇ-4DÖÇ-5DÖÇ-6
PÇ-1------
PÇ-2------
PÇ-3------
PÇ-4------
PÇ-5------
PÇ-6------
PÇ-7------
PÇ-8------
PÇ-9------
PÇ-10------
PÇ-11------
PÇ-12------
PÇ-13------

Haftalık Konular ve İlgili Ön Hazırlık Çalışmaları

HaftaKonularÖn Hazırlık
1Konu Anlatımı: Arap, Fars ve Türk edebiyatında mesneviÜnver, İsmail. "Mesnevi". Türk Dili 563 (1986): 430-563; Çelebioğlu, Amil. Türk Edebiyatında Mesnevi. İstanbul: Kitabevi Yayınları, 1999.
2Konu Anlatımı: Mesnevînin şekil ve içerik özellikleri, Garîbnâme ve Mantıku’t-tayrÜnver, İsmail. "Mesnevi". Türk Dili 563 (1986): 430-563; Yavuz, Kemal; Aşık Paşa, Garib-nâme, c. I/1, Türk Dil Kurumu Yayınları; Yavuz, Kemal, Gülşehri’nin Mantıku’t-tayr’ı (Gülşen-nâme) Metin ve Aktarma, Kültür Turizm Bakanlığı Yayınları.
3Konu Anlatımı: 14. yüzyıl Türk edebiyatında mesnevi Ahmedî İskendernâmeDankoff, Robert. İskendernâme İnceleme-Tenkitli Metin Cilt 1-2. Ankara: Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) Yayınları, 2020.
4Konu Anlatımı: Mes’ud bin Ahmed Süheyl ü NevbâhârDilçin, Cem. Mes'ūd bin Ahmed Süheyl ü Nev-Bahâr, İnceleme- Metin- Sözlük. Ankara, Atatürk Kültür Merkezi Yayınları, 1991.
5Konu Anlatımı: 15. Yüzyıl Mesnevileri Süleyman Çelebi Vesîletü’n-NecâtKöksal, Mehmet Fatih. Süleyman Çelebi ve Vesîletü’n-Necât (İnceleme-Tenkitli Metin-Dil İçi Çeviri-Açıklamalı Dizin). Türk Dil Kurumu Yayınları, 2022.
6Konu Anlatımı: Tacizâde Ca’fer Çelebi, HevesnâmeSungur, Necati. Heves-nâme (İnceleme – Tenkitli Metin), Ankara: TDK Yay, 2006.
7Konu Anlatımı: Hamdullah Hamdî Yûsuf u ZüleyhaÖztürk, Zehra, Hamdullah Hamdî’nin Yûsuf ile Zelîhâ Mesnevîsi (Giriş, Metin, İnceleme ve Tıpkıbasım), Harvard Üniversitesi, 2001.
8Ara Sınav 1
9Konu Anlatımı: 16. Yüzyıl Mesnevileri Lâmi’i Çelebi Şem’ ü PervâneArmutlu, Sadık. Lâmi’î Çelebi Şem’ ü Pervâne (İnceleme-Metin). İstanbul: Kitabevi, 2020.
10Konu Anlatımı: Taşlıcalı Yahyâ Şâh u GedâYoldaş, Kazım. Taşlıcalı Yahyâ Bey Şâh u Gedâ İnceleme-Metin. Yüksek Lisans Tezi. Malatya: İnönü Üniversitesi, 1993.
11Konu Anlatımı: 17. Yüzyıl Mesnevîleri Nev’izâde Atâyi ve HamsesiKortantamer, Tunca. Nev’î-zâde Atâyî ve Hamsesi. İzmir: Ege Üniversitesi Yay. 1997.
12Konu Anlatımı: Nâbî ve MesnevileriKonuyla ilgili kaynakların araştırılması
1318. yüzyıl mesnevileri: Sünbülzade Vehbî ve Enderunlu Fâzıl MesnevileriKonuyla ilgili kaynakların araştırılması
14Konu Anlatımı: 19. Yüzyıl MesnevileriKonuyla ilgili kaynakların araştırılması
15Genel değerlendirme
16Final

Değerlendirme Sistemi

EtkinliklerSayıKatkı Payı
Devam/Katılım
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Derse Özgü Staj
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği110
Ödev510
Sunum/Jüri
Projeler
Seminer/Workshop
Ara Sınavlar140
Final140
Dönem İçi Çalışmaların Başarı Notuna Katkısı
Final Sınavının Başarı Notuna Katkısı
TOPLAM100

AKTS İşyükü Tablosu

EtkinliklerSayıSüresi (Saat)Toplam İşyükü
Ders Saati142
Laboratuar
Uygulama
Arazi Çalışması
Sınıf Dışı Ders Çalışması144
Derse Özgü Staj
Ödev52
Küçük Sınavlar/Stüdyo Kritiği
Projeler
Sunum / Seminer
Ara Sınavlar (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Final (Sınav Süresi + Sınav Hazırlık Süresi)110
Toplam İşyükü :
Toplam İşyükü / 30(s) :
AKTS Kredisi :
Diğer NotlarYok